Mục lục

Cá trê là một trong những loài cá dễ câu nhất ở Việt Nam — và cũng là một trong những loài khiến người mới bất ngờ nhất. Dễ vì trê ăn tạp, ăn mạnh, có mặt ở khắp nơi từ sông, ao, mương ruộng tới hồ dịch vụ. Bất ngờ vì một con trê vài ký có thể kéo cần cong vút, nuốt lưỡi sâu tới mức người mới không biết gỡ ra sao, và vì trê thường chỉ ăn mạnh khi trời đã tối — đúng lúc nhiều người đã xếp cần về.

Bài viết này hướng dẫn đầy đủ cách câu cá trê cho người mới: hiểu tập tính của trê, chọn mồi nào nhạy, tìm điểm câu ở đâu, chuẩn bị bộ đồ câu ra sao, và xử lý thế nào khi cá đã cắn câu. Bạn không cần đồ đắt tiền để bắt đầu — chỉ cần đúng mồi, đúng điểm và đúng thời điểm.

1. Hiểu tập tính cá trê trước khi ra cần

Cá trê là loài cá da trơn, không vảy, có râu dài quanh miệng. Râu không phải để trang trí — đó là bộ phận giúp trê tìm mồi trong nước đục, nước tối, nơi mắt gần như không có tác dụng. Hiểu được điều này, bạn sẽ hiểu vì sao mồi câu trê càng tanh, càng nồng mùi thì càng hiệu quả, và vì sao trê ăn mạnh nhất khi trời tối.

Trê là loài ăn tạp đúng nghĩa. Giun đất, cá con, tôm tép, ốc, côn trùng, xác động vật, thậm chí cả mồi ủ lên men có mùi nặng — trê đều ăn. Trong tự nhiên, trê thường trú ở tầng đáy, nấp dưới gốc cây ngập nước, hang hốc, bụi rậm ven bờ, gần cống thoát nước — những nơi có nhiều thức ăn trôi về và có chỗ ẩn nấp. Trê ít khi bơi lửng giữa dòng nước trống như cá mè hay cá trôi.

Một đặc điểm nữa người mới cần nhớ: trê háu ăn và nuốt mồi rất sâu. Khi phao hoặc đầu cần báo cá, nhiều người mới giật ngay thì dễ hụt vì trê mới ngậm mồi; nhưng nếu chờ lâu quá, trê nuốt lưỡi tới họng, gỡ rất khó. Nhịp giật chuẩn sẽ được nói kỹ ở mục kỹ thuật bên dưới.

Ở Việt Nam, người câu thường gặp ba nhóm trê phổ biến: trê đồng (trê ta, thân nhỏ, thịt thơm, sống ở ruộng, mương, ao làng), trê sông (sống ở sông lớn, có thể đạt kích thước lớn) và trê lai/trê phi nuôi trong ao hồ dịch vụ (to, khỏe, ăn mạnh). Cách câu ba nhóm này về cơ bản giống nhau, chỉ khác ở độ lớn của đồ câu và sức dòng cá.

2. Thời điểm nào câu cá trê hiệu quả nhất?

Trê là loài săn mồi về đêm. Khoảng thời gian từ chiều tối tới nửa đêm là lúc trê đi ăn mạnh nhất, đặc biệt là sau cơn mưa rào — khi nước đục lên, thức ăn trôi nhiều và trê dạn dĩ rời chỗ trú đi kiếm mồi. Buổi sáng sớm, trước khi mặt trời lên cao, cũng là một khung giờ tốt, nhất là vào mùa hè.

Ban ngày, trê vẫn ăn nhưng kém hơn hẳn, trừ những hôm trời âm u, mưa phùn hoặc nước đục. Nếu bạn chỉ rảnh ban ngày, hãy chọn điểm có bóng râm, nước sâu và nhiều chỗ trú — trê ban ngày thường nấp ở đó chứ ít ra chỗ trống.

Về mùa vụ, trê ăn quanh năm ở miền Nam; ở miền Bắc, trê ăn mạnh nhất từ cuối xuân tới hết thu, khi nước ấm. Vào những ngày rét đậm mùa đông, trê ăn chậm lại rõ rệt và thường rút xuống vùng nước sâu. Người mới câu trê lần đầu nên chọn một buổi chiều tối mùa ấm, sau mưa — đó là điều kiện dễ có cá nhất.

3. Chọn điểm câu cá trê: sông, đồng hay hồ?

Chọn đúng điểm quan trọng hơn chọn mồi đắt tiền. Trê không ở chỗ nước trống trải — nó ở chỗ có thức ăn và có chỗ nấp. Dưới đây là những điểm nên ưu tiên.

3.1. Ven sông, gần cống và gốc cây ngập nước

Ở sông, hãy tìm những đoạn nước chảy chậm: vũng nước quẩn sau khúc cong, đoạn sông gần cống thoát nước, gầm cầu, gốc cây lớn nghiêng ra mặt nước. Đây là nơi thức ăn tự nhiên dồn về và trê hay trú. Tránh đoạn sông nước chảy xiết, đáy trơ — trê ít khi ở đó. Xem thêm cách nhận diện điểm câu tốt trong bài cách chọn điểm câu tự nhiên.

3.2. Ao làng, mương ruộng, đầm sen

Trê đồng sống nhiều ở ao làng, mương dẫn nước ra ruộng, đầm có bèo và lục bình. Điểm câu tốt là sát bờ có bụi rậm, chỗ bèo tụ lại, hoặc miệng mương nơi nước ra vào. Lưu ý: chỉ câu ở nơi được phép câu — ao nhà dân, ao thầu cần xin phép chủ ao trước, đừng tự ý vào câu.

3.3. Hồ câu dịch vụ có thả trê

Nhiều hồ dịch vụ thả trê lai với mật độ khá dày, cá to và ăn mạnh — đây là lựa chọn tốt nhất cho người mới vì đỡ phải tìm điểm, cá chắc chắn có, lại có chủ hồ hướng dẫn mồi và vị trí. Trước khi đi, bạn có thể tra hồ câu dịch vụ gần mình trên bản đồ điểm câu dicauca.com và gọi hỏi xem hồ có thả trê không, cá ăn mồi gì, giờ nào cá ăn mạnh.

4. Câu cá trê bằng mồi gì?

Đây là câu hỏi được hỏi nhiều nhất về loài này, và cũng là câu dễ trả lời nhất: trê ăn tạp nên danh sách mồi rất dài. Điều quan trọng là chọn mồi theo điểm câu và theo cỡ cá bạn muốn câu. Xem thêm các loại mồi tự nhiên trong bài mồi câu cá tự nhiên: giun, dế, tôm.

4.1. Giun đất — mồi “quốc dân” cho người mới

Giun đất là mồi câu trê dễ kiếm và hiệu quả nhất cho người mới. Giun to, còn sống, móc nguyên con hoặc móc hai ba con giun nhỏ thành chùm — mùi tanh và chuyển động của giun trong nước là thứ trê khó cưỡng lại. Giun đặc biệt hợp khi câu ở ao, mương và sông nước chảy chậm.

4.2. Mồi tanh, mồi sống: cá con, tôm, ốc

Cá con cắt khúc, tôm tươi bóc vỏ, thịt ốc sên hoặc ốc bươu đều là mồi trê ưa thích, nhất là khi câu trê lớn ở sông. Mồi sống nên móc sao cho còn ngọ nguậy được một lúc dưới nước — chuyển động đó thu hút trê từ xa nhờ đường bên (cơ quan cảm nhận rung động) của cá. Mồi cá chết thì nên khứa nhẹ vài đường trên thân để mùi tanh tỏa ra nhanh hơn.

4.3. Mồi ủ, mồi bột tanh

Nhiều cần thủ câu trê bằng mồi ủ lên men: cám tanh trộn với mẻ chua, trứng ung, hoặc ruột cá ủ qua đêm. Mồi này mùi rất nặng — hiệu quả cao nhưng cần chuẩn bị trước và bảo quản cẩn thận. Với người mới, mồi bột tanh bán sẵn ở tiệm đồ câu là lựa chọn gọn nhẹ hơn: trộn với nước tại chỗ, vo viên, móc vào lưỡi là câu được. Lưu ý: mồi ủ có mùi nặng nên đựng trong hộp kín, tránh để dây ra xe và quần áo.

4.4. Xả ổ cho cá trê có cần không?

Với trê, xả ổ không bắt buộc như khi câu chép hay trắm, nhưng xả một ít mồi tanh tại điểm câu sẽ giúp trê tụ lại nhanh hơn. Cách làm đơn giản: vo vài cục mồi cám tanh hoặc rải ít ruột ốc, cá vụn xuống đúng điểm câu, chờ khoảng 15–20 phút rồi mới thả cần. Ở hồ dịch vụ, hỏi chủ hồ xem có được xả ổ không trước khi xả — một số hồ có quy định riêng.

5. Chuẩn bị đồ câu cá trê cho người mới

Câu trê không đòi hỏi đồ tinh xảo như câu đài cá diếc, nhưng phải chắc chắn — vì trê khỏe, giãy mạnh và hay nuốt lưỡi. Một bộ đồ cơ bản gồm:

• Cần câu: cần tay 4,5–5,4 m độ cứng 4–5H cho ao, mương, hồ nhỏ; hoặc cần máy dài 2,4–3 m khi câu sông, câu trê lớn. Cần phải đủ cứng để nhấc cá lên bờ khi cá quẫy mạnh sát bờ.
• Dây câu: dây trục 0,30–0,40 mm, dây thẻo 0,25–0,35 mm. Trê có răng và hay cọ dây vào vật sắc dưới đáy, nên dây mảnh quá dễ đứt. Chi tiết cách chọn dây theo loài cá xem bài dây câu, lưỡi câu và chì theo loài cá.
• Lưỡi câu: lưỡi số 7–10, thân dày, ngạnh sắc. Lưỡi quá nhỏ thì trê nuốt mất lưỡi; lưỡi quá to thì cá nhỏ không ngậm được. Mang theo vài lưỡi dự phòng vì trê nuốt sâu hay làm mất lưỡi.
• Chì và phao: câu đáy thì dùng chì đủ nặng để giữ mồi nằm yên dưới đáy; phao nên chọn phao ăn chì vừa, đủ nổi để báo tín hiệu rõ. Câu trê ban đêm nên dùng phao dạ quang hoặc gắn đèn phao nhỏ.
• Dụng cụ gỡ lưỡi: kìm gỡ lưỡi dài hoặc cây gỡ lưỡi là món bắt buộc — trê nuốt lưỡi sâu, không có dụng cụ này bạn sẽ phải cắt dây bỏ lưỡi rất phí. Mang thêm khăn ướt để cầm cá vì thân trê nhiều nhớt, trơn và có ngạnh sắc ở vây ngực.

An toàn khi cầm trê: trê có ngạnh sắc ở hai vây ngực và vây lưng, đâm vào tay rất đau và dễ nhiễm trùng. Luôn cầm trê bằng khăn hoặc găng tay, tránh để ngạnh đâm vào tay, và đừng để trẻ nhỏ tự gỡ cá trê lớn.

6. Kỹ thuật câu trê: câu ngâm, câu đài và câu đáy

6.1. Câu ngâm — cách truyền thống, hợp với trê nhất

Câu ngâm là cách câu trê phổ biến nhất ở nông thôn: cắm cành câu (hoặc cắm cần) tại từng điểm, móc mồi thả xuống đáy rồi chờ. Bạn có thể cắm nhiều cần cùng lúc ở nhiều điểm khác nhau, thỉnh thoảng đi kiểm tra một vòng. Cách này rất hợp với câu đêm: cắm cần lúc chập tối, kiểm tra vài lần trong đêm, sáng ra thu cần. Lưu ý: câu ngâm nhiều cần cần đánh dấu vị trí từng cần rõ ràng, tránh để cần trôi hoặc vướng vào nhau.

6.2. Câu đài, câu đáy ngồi một chỗ

Nếu bạn đã quen câu đài, hoàn toàn có thể câu trê bằng cần tay: chì chạm đáy, mồi nằm sát đáy, phao nổi 1–2 vạch. Khi trê ăn, phao thường chìm từ từ rồi mất hẳn — đó là lúc giật. Câu kiểu này cho cảm giác rõ ràng hơn câu ngâm và dễ kiểm soát điểm câu hơn, nhưng đòi hỏi bạn ngồi chờ tại một chỗ.

6.3. Nhịp giật và cách nhận biết cá ăn

Trê ăn mồi thường có hai giai đoạn: ngậm mồi thử rồi mới nuốt. Phao sẽ nhấp nhẹ vài lần trước, sau đó chìm hẳn hoặc kéo đi ngang. Kinh nghiệm chung: chờ phao chìm dứt khoát rồi giật mạnh, dứt khoát một nhịp — giật sớm khi phao mới nhấp dễ hụt; chờ quá lâu thì cá nuốt lưỡi sâu, khó gỡ. Với câu ngâm không dùng phao, hãy quan sát đầu cần: đầu cần rung nhẹ rồi gập xuống là tín hiệu cá đã ngậm mồi chắc.

7. Dòng cá trê khỏe và gỡ lưỡi an toàn

Trê khỏe hơn vẻ ngoài của nó rất nhiều. Một con trê 2–3 kg có thể kéo cần cong rạp và lao vào bụi rậm, gốc cây để gỡ lưỡi. Khi cá đã cắn câu:

• Giữ cần ở góc cao vừa phải, đừng dựng cần thẳng đứng quá cũng đừng hạ cần quá thấp — giữ lực căng đều trên dây để cá không có cơ hội nhả lưỡi.
• Đừng vội kéo cá vào bờ. Trê giãy mạnh nhất khi gần bờ. Hãy để cá kéo vài nhịp cho mệt, vừa dìu vừa thu dây, đưa cá vào vùng nước trống rồi mới dùng vợt xúc.
• Dùng vợt, đừng nhấc bổng bằng dây. Trê nặng và quẫy mạnh, nhấc bổng dễ đứt dây hoặc gãy cần. Vợt có cán dài sẽ giúp bạn xúc cá an toàn từ xa.
• Gỡ lưỡi bằng kìm dài, kẹp chắc lưỡi rồi xoay nhẹ theo hướng lưỡi đi vào. Nếu cá nuốt quá sâu, cắt dây sát miệng cá và thả cá — đừng cố móc lưỡi ra bằng tay, vừa hại cá vừa dễ bị ngạnh đâm.

8. Những sai lầm người mới hay mắc

• Câu chỗ nước trống, không có chỗ trú: trê ít ra chỗ trống. Hãy câu sát bờ rậm, gốc cây, miệng cống — nơi trê nấp.
• Dùng dây quá mảnh: dây 0,20 mm câu diếc thì ổn, câu trê thì đứt. Trê cọ dây vào đá, gốc cây rất dễ đứt dây mảnh.
• Giật quá sớm: phao mới nhấp đã giật thì hụt. Chờ phao chìm dứt khoát rồi hãy giật.
• Đi câu trê vào giữa trưa nắng: trưa nắng gắt là lúc trê ăn kém nhất. Chọn chiều tối hoặc sáng sớm.
• Không mang dụng cụ gỡ lưỡi: trê nuốt sâu là chuyện thường. Không có kìm gỡ lưỡi, bạn sẽ mất lưỡi liên tục.
• Bỏ qua quy định điểm câu: ao nhà dân, hồ thầu, khu bảo vệ nguồn nước — luôn hỏi phép trước khi câu.

9. Câu hỏi thường gặp

Câu cá trê bằng mồi gì nhạy nhất cho người mới?

Giun đất là mồi dễ kiếm và nhạy nhất cho người mới, dùng được ở cả sông, ao và hồ. Nếu câu trê lớn, có thể dùng cá con cắt khúc hoặc tôm tươi. Mồi bột tanh bán sẵn cũng là lựa chọn gọn nhẹ.

Câu cá trê vào giờ nào tốt nhất?

Chiều tối tới nửa đêm là khung giờ trê ăn mạnh nhất, nhất là sau cơn mưa. Sáng sớm cũng tốt. Trưa nắng gắt trê ăn kém, nên tránh.

Câu cá trê nên dùng lưỡi số mấy?

Lưỡi số 7–10, thân dày, ngạnh sắc là phù hợp cho trê cỡ phổ biến. Trê đồng nhỏ có thể dùng lưỡi số 5–7; trê sông, trê hồ lớn nên dùng lưỡi số 9–12.

Cá trê nuốt lưỡi sâu thì gỡ thế nào?

Dùng kìm gỡ lưỡi dài, kẹp lưỡi xoay nhẹ theo hướng lưỡi đi vào. Nếu nuốt quá sâu không gỡ được, cắt dây sát miệng cá rồi thả cá — đừng cố móc bằng tay vì dễ bị ngạnh đâm và làm cá bị thương nặng.

Người mới có nên câu trê ở hồ dịch vụ không?

Nên. Hồ dịch vụ có thả trê là nơi tốt nhất để người mới tập câu trê: cá chắc chắn có, có chủ hồ hướng dẫn mồi và điểm câu, lại an toàn hơn câu sông hoang về đêm.

Kết luận

Câu cá trê là lựa chọn tuyệt vời để người mới bắt đầu làm quen với câu cá: mồi dễ kiếm, điểm câu ở khắp nơi, cá ăn mạnh và cảm giác dòng cá rất đã. Chỉ cần nhớ ba điều: câu vào chiều tối, chọn điểm có chỗ trú, và mang theo kìm gỡ lưỡi. Phần còn lại, cứ ra bờ nước vài buổi là bạn sẽ tự rút ra nhịp câu của riêng mình.

Nếu bạn đang tìm một hồ câu có thả trê gần nhà, hãy mở bản đồ điểm câu dicauca.com để xem các hồ dịch vụ và điểm câu tự nhiên quanh bạn — và đừng quên chia sẻ điểm câu trê bạn biết lên bản đồ để cộng đồng cùng câu nhé.