Cách bảo quản cần câu và máy câu sau mỗi buổi câu
Bảo quản cần câu và máy câu không phải việc của riêng người chơi đồ đắt tiền. Cần rẻ hay đắt thì sau mỗi buổi câu cũng đều dính bùn, dính nước, khoen bám cặn, dây còn ướt.
Mục lục
Bài viết chỉ tập trung vào vệ sinh, bảo dưỡng và cất giữ cần — máy — dây. Phần công thức mồi và cách bảo quản mồi đã có trong bài mồi câu tự làm và bảo quản đồ nghề, bạn có thể đọc thêm ở đó.
Vì sao vài phút vệ sinh sau buổi câu lại đáng giá
Trong buổi câu, cần và máy tiếp xúc liên tục với nước, bùn, mồi và tay người. Nước ngọt thì để lại cặn, nước lợ và nước mặn thì để lại muối — muối khô lại sẽ ăn mòn khoen, ốc vít và các chi tiết kim loại của máy. Bùn đất bám vào khoen làm dây xước nhanh hơn. Tay ướt, dính mồi cầm vào cán lâu ngày làm cán mốc, trơn và có mùi.
Vệ sinh sau mỗi buổi câu không cần cầu kỳ, chỉ cần đều đặn. Đồ câu bền hay không, nhiều khi không nằm ở giá tiền lúc mua mà nằm ở thói quen sau mỗi buổi câu.
Ngay tại điểm câu: làm trước khi về
Đừng đợi về tới nhà mới bắt đầu. Vài việc làm ngay tại điểm câu sẽ giúp khâu vệ sinh ở nhà nhẹ đi rất nhiều:
- Gỡ lưỡi và mồi ra khỏi cần trước khi thu cần, tránh lưỡi móc vào khoen, vào bao cần hoặc vào tay trên đường về.
- Thu dây gọn gàng, không để dây thõng lòng thòng quệt đất, quệt đá. Dây rối, dây xước đất cát sẽ yếu đi và hay rối ở buổi sau.
- Lau sơ cần và máy bằng khăn khô nếu có mang theo, nhất là sau khi câu ở nơi nước bẩn, nhiều bùn.
- Không xếp cần ướt chồng lên đồ khác: cần ướt bị đè, bị kẹp rất dễ cong, nứt khoen.
- Kiểm tra nhanh khoen và đầu cần trước khi rút cần: khoen nào lỏng, nứt thì ghi nhớ để xử lý ở nhà, đừng cố câu tiếp bằng khoen hỏng.
Vệ sinh cần câu khi về nhà
Về tới nhà, hãy dành vài phút vệ sinh cần trước khi cất. Dùng khăn ẩm lau toàn bộ thân cần từ gốc lên ngọn, chú ý các khoen — nơi bùn đất và cặn mồi hay bám nhất. Khoen bám cặn lâu ngày sẽ làm dây xước mỗi lần ném, và dây xước thì đứt không báo trước.
Nếu buổi câu ở nước lợ hoặc nước mặn, nên xả cần qua nước ngọt sạch rồi mới lau khô. Muối bám trên khoen và trên thân cần là nguyên nhân gỉ sét phổ biến nhất, mà nước ngọt xả qua là cách xử lý đơn giản nhất. Sau khi lau, dựng cần ở nơi thoáng gió cho khô hẳn rồi mới cho vào bao. Cất cần khi còn ướt là cách nhanh nhất để cán bị mốc và các khớp nối bị kẹt.
Với cần rút, cần nhiều khúc, hãy rút từng khúc ra lau riêng, kiểm tra khớp nối có cát, sạn kẹt không rồi mới lắp lại và cất.
Vệ sinh và bảo dưỡng máy câu
Máy câu là bộ phận nhiều chi tiết chuyển động nhất, cũng là bộ phận dễ hỏng nhất nếu bỏ bê. Sau mỗi buổi câu, hãy xả máy qua nước sạch nhẹ nhàng — dùng vòi sen áp lực thấp hoặc dội nước bằng ca, không dùng vòi xịt áp lực cao chĩa thẳng vào máy vì nước có thể lọt sâu vào trong, cuốn theo cát và muối vào đúng chỗ cần khô ráo nhất.
Rửa máy câu bằng nước sạch, áp lực nhẹ sau buổi câu. Ảnh: ilovefishing.com.au.
Sau khi xả nước, lau khô máy bằng khăn mềm, quay thử tay quay vài vòng để nghe xem có tiếng lạ, có điểm gợn không. Kiểm tra spool dây: dây còn ướt thì nên xả ra hong khô hoặc để máy ở nơi thoáng gió trước khi cất. Dây ướt để lâu trên spool vừa có mùi, vừa yếu đi, vừa dễ rối ở buổi sau.
Về tra dầu, mỡ: không cần làm sau mỗi buổi câu, chỉ cần làm định kỳ hoặc khi thấy máy quay nặng, có tiếng rít. Dùng dầu mỡ chuyên dụng cho máy câu, tra lượng vừa đủ vào các điểm chuyển động theo hướng dẫn của hãng, tránh tra quá nhiều làm dầu chảy vào drag hay vào dây. Máy kẹt cứng hoặc có chi tiết gãy thì nên mang ra tiệm sửa đồ câu thay vì tự tháo khi không chắc tay.
Kiểm tra, bảo dưỡng máy câu định kỳ giúp phát hiện sớm tiếng lạ, điểm gợn. Ảnh: Cast and Spear.
Kiểm tra dây câu sau mỗi buổi
Dây câu là thứ rẻ nhất trong bộ đồ nhưng lại là thứ quyết định cá có lên bờ hay không, nên đừng quên nó trong khâu bảo quản. Sau mỗi buổi câu, vuốt đoạn dây gần lưỡi — đoạn chịu mài mòn nhiều nhất — xem có sờn, xước, gập nếp không. Đoạn nào sờn thì cắt bỏ, đừng tiếc.
Dây bị xoắn nhiều thì nên xả dây ra, kéo thẳng và quấn lại gọn gàng. Dây để lâu trên spool trong tình trạng ướt, xoắn sẽ giữ nếp xấu và hay rối khi ném ở buổi sau.
Cất giữ cần và máy đúng cách
Cất giữ tốt thì buổi sau lấy đồ ra là câu được ngay, không phải sửa chữa lặt vặt. Vài nguyên tắc đơn giản:
- Để nơi khô ráo, thoáng gió, tránh nắng trực tiếp. Nắng gắt làm giòn dây, bạc màu thân cần, nứt cán. Nơi ẩm thấp thì gây mốc cán, gỉ khoen và máy.
- Dựng cần thẳng đứng hoặc treo lên giá, đừng để nằm ngang chất chồng. Cần bị đè lâu ngày dễ cong, lệch khoen, nứt thân mà lúc phát hiện thì đã muộn.
- Dùng bao cần, ống đựng cần khi di chuyển hoặc cất lâu. Bao cần không chỉ chống trầy mà còn giữ các khúc cần không va vào nhau.
- Tháo máy khỏi cần nếu cất lâu, hoặc ít nhất nới lỏng drag. Drag siết chặt để lâu sẽ làm các lá drag dính vào nhau, tới lúc cần dùng thì lực hãm không còn chuẩn.
- Phụ kiện cất riêng, khô ráo: lưỡi, chì, khóa, mồi giả nên để trong hộp có ngăn, lau khô trước khi cất. Lưỡi ướt để chung hộp sẽ rỉ và lây gỉ sang lưỡi khác.
- Để xa tầm tay trẻ nhỏ và nơi hay va chạm. Cần câu gãy vì bị quệt, bị đè trong nhà nhiều không kém gì gãy khi câu cá lớn.
Lịch bảo dưỡng theo tần suất câu
Không phải việc nào cũng làm sau mỗi buổi câu. Chia theo tần suất sẽ nhẹ nhàng và dễ duy trì hơn:
- Sau mỗi buổi câu: gỡ lưỡi, thu dây gọn, lau sơ cần và máy, phơi khô rồi mới cất.
- Thỉnh thoảng, khi thấy máy quay nặng hoặc có tiếng lạ: vệ sinh kỹ hơn, tra dầu mỡ vừa đủ vào các điểm chuyển động.
- Khi thấy dấu hiệu hỏng: khoen nứt, lỏng; thân cần nứt, cong; máy kẹt, tay quay lắc — xử lý ngay, đừng mang đi câu tiếp với hy vọng “chắc không sao”.
Nếu bạn mới bắt đầu và chưa quen với việc bảo dưỡng, bài câu cá cho người mới bắt đầu sẽ giúp bạn sắp xếp bộ đồ và thói quen chuẩn bị cho hợp lý, từ trước buổi câu tới sau buổi câu.
Câu hỏi thường gặp
Sau khi câu nước mặn có cần vệ sinh khác gì không?
Có. Muối là nguyên nhân gỉ sét nhanh nhất, nên sau buổi câu nước lợ hoặc nước mặn, bạn nên xả cần và máy qua nước ngọt sạch rồi lau khô kỹ. Câu nước ngọt thì lau khăn ẩm là đủ cho phần lớn trường hợp.
Có nên xịt vòi nước áp lực cao vào máy câu không?
Không nên. Vòi xịt mạnh có thể đẩy nước, cát và muối lọt sâu vào trong máy, tới đúng những chỗ cần khô ráo nhất. Hãy dùng vòi sen áp lực thấp hoặc dội nước bằng ca, rồi lau khô bằng khăn mềm.
Bao lâu nên tra dầu cho máy câu?
Không có mốc cố định, vì còn tùy tần suất câu và môi trường nước. Dấu hiệu cần tra dầu là máy quay nặng hơn bình thường, có tiếng rít hoặc điểm gợn khi quay tay. Tra lượng vừa đủ, dùng dầu mỡ chuyên dụng cho máy câu, tránh tra quá nhiều.
Cần câu nên dựng đứng hay để nằm ngang khi cất?
Dựng thẳng đứng hoặc treo lên giá là tốt nhất, vì cần không bị đè và khoen không bị lệch. Nếu buộc phải để nằm ngang, đừng chất chồng đồ nặng lên trên và nên dùng bao cần hoặc ống đựng cần để bảo vệ.
Có cần tháo máy khỏi cần khi cất lâu không?
Nên, nếu bạn cất lâu không câu. Tháo máy giúp cả cần và máy đều thoáng, khô ráo hơn, và bạn nên nới lỏng drag để các lá drag không bị dính vào nhau. Cất ngắn ngày thì có thể để nguyên, miễn là đồ đã khô hẳn.
Kết luận
Bảo quản cần câu và máy câu sau mỗi buổi câu không tốn nhiều thời gian: gỡ lưỡi, thu dây, lau khô, kiểm tra nhanh, cất nơi khô ráo. Làm đều đặn, bộ đồ câu của bạn sẽ bền hơn, buổi sau lấy ra là câu được ngay.
Trước buổi câu tới, hãy mở bản đồ điểm câu dicauca.com xem cộng đồng chia sẻ gì về điểm bạn định tới, chuẩn bị đồ theo đúng những gì điểm câu đó cần, và sau buổi câu, nhớ dành vài phút chăm sóc lại bộ cần — máy của mình. Nếu bạn biết một điểm câu hay, đừng giữ riêng — chia sẻ điểm câu lên bản đồ để cộng đồng cùng câu được cá.
